Ramazan'da oruç tutamayan kişi açıkta yiyebilir mi? Lokanta işletmek caiz mi?

Ramazan’da kimler oruç tutmayabilir?

Kurul kararına göre Ramazan orucunu tutmamayı mubah kılan mazeretler yolculuk, hastalık, oruç tutamayacak kadar yaşlılık, sağlığı ciddi biçimde tehlikeye atan açlık ve susuzluk, zor ve meşakkatli işlerde çalışmak, gebelik ve emzirmedir [K56]. Bu mazeretlerin her biri için ayrı sayfalarımız var: hastalık, yolculuk, âdet, hamilelik ve emzirme, ağır iş ve yaşlılık.

Kurul, çok ağır olmayan günlük işlerde çalışmanın oruç tutmamak için mazeret sayılmadığını belirtir [K150].

Ramazan’da lokanta işletmek

Mazereti olanların yeme içme ihtiyacını karşılayabilmesi için Ramazan’da lokanta ve benzeri yerlerin açık olmasında dinen bir sakınca yoktur [K258]. Lokanta sahibi, müşterilerinin neden oruç tutmadığını bilmek zorunda değildir [K258].

Kurul, lokanta sahiplerinin de Ramazan gününde açıkça yemek yemenin olağan bir şeymiş gibi algılanmasına fırsat vermemek için gerekli tedbirleri almaya özen göstermesini tavsiye eder [K258].

Mazereti olan kişi açıkta yiyip içebilir mi?

Kurul’a göre mazereti olsa bile Ramazan gününde yiyip içen kişinin bunu açıktan yapmaması uygun olur [K258]. Kurul bunun iki gerekçesini sayar: oruç tutanlara saygı ve yetişmekte olan çocuk ile gençlerin, Ramazan gününde açıkça yemek yemenin olağan olduğu izlenimine kapılmaması [K258].

Kurul âdet hâli için de benzer bir tavsiyede bulunur: Gün içinde âdet görmeye başlayan kadının iftara kadar oruçlu gibi davranması doğru değildir, ancak Ramazan’ın hassasiyeti gözetilerek başkalarının yanında yiyip içmemesi uygun olur [K51]. İslam İlmihali de âdet veya lohusalık sebebiyle oruç tutamayan kadının açıktan değil, gizli olarak yemesi gerektiğini belirtir [P3].

Mazereti gün içinde sona ererse

Oruç İlmihali’ne göre meşru bir mazeret sebebiyle oruç tutmayan kişinin mazereti Ramazan’da gündüz ortadan kalkarsa, günün kalanını yemeden içmeden oruçlu gibi geçirir [P2]. Eser bu duruma şu örnekleri verir: gündüz ergenlik çağına giren çocuk, gündüz Müslüman olan kişi, iyileşen hasta, âdet hâli sona eren kadın, yolculuğu biten yolcu ve şek gününde yiyip içtikten sonra Ramazan’ın başladığını öğrenen kişi [P2]. Bu kişilerin o günü ayrıca kaza edip etmeyeceği ilgili sayfalarda anlatılır.

Oruç İlmihali Şafiî mezhebinin görüşünü ayrıca aktarır: Günün başında kendisine oruç farz olmayan bu kişilerin günün kalanında yemeden içmeden durması Şafiîlere göre müstehaptır; bununla birlikte mazeretli olduğunu bilmeyen birinin yanında açıktan yiyip içmemelidir, çünkü kendisini töhmet (zan) altında bırakmış olur [P2].

İslam İlmihali de âdet hâli gündüz sona eren kadının günün kalanını akşama kadar yemeden içmeden geçirmesinin uygun olacağını belirtir [P3].

Gündüz ergenliğe giren çocuk için çocuklarda oruç, yolculuğu gündüz biten kişi için yolculukta oruç sayfasına bakabilirsiniz.

Orucunu bozan kişi günün kalanında yiyebilir mi?

Oruç İlmihali, orucunu kasten bozan kişinin de günün kalanını yemeden içmeden geçirmesi gereken kişiler arasında sayar [P2]. Orucu bozmanın hükmü ve kaza ile kefaret için orucu bozan ve bozmayan şeyler ve kefaret orucu sayfalarına bakabilirsiniz.