İtikâf nedir, nasıl yapılır?

İtikâf nedir?

Din İşleri Yüksek Kurulu itikâfı, akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına girmiş bir Müslüman’ın, Allah’a yakınlaşma niyetiyle beş vakit namaz kılınan bir mescitte bir süre kalması olarak tanımlar [K218]. İslam İlmihali de itikâfı kısaca niyet ederek bir camide durmak diye açıklar [P3].

Hükmü

Ramazan’ın son on gününde itikâfa girmek kifaye olarak sünnettir: cemaatten biri itikâfa girdiğinde bu sünnet diğerlerinin üzerinden düşer [P3] [P2]. Kurul, Hz. Peygamber’in Ramazan’da ve özellikle son on günde itikâfa girdiğini bildiren hadisleri aktarır (Buhârî, İ‘tikâf, 1 [2025-2026]; Müslim, İ‘tikâf, 1-5 [1171-1172]) [K218].

Diyanet’in 2027 Dini Günler Listesi’ne göre 2027 Ramazanı 8 Şubat 2027 Pazartesi günü başlar; arefe 8 Mart 2027 Pazartesi günüdür [K229].

Şartları

İslam İlmihali itikâfın şartlarını şöyle sayar: niyet etmek, oruçlu olmak, itikâfı beş vakit namazın cemaatle kılındığı bir camide yapmak ve kadının âdet ya da lohusalık hâlinde olmaması [P3].

Kurul, Şâfiî mezhebine göre itikâf sırasında oruçlu olmanın şart olmadığını belirtir [K218].

Kadınların itikâfı

Camide itikâf erkeklere mahsustur; kadınlar evlerinde namaz kılmak için ayırdıkları yerde itikâfa girebilir [K218] [P3] [P2]. Kurul, Şâfiî mezhebinde ise mescit dışında itikâfın caiz olmadığını, kadının kocasından izin alarak mescitte itikâfa girdiğini aktarır [K218].

Ne kadar sürer?

Kurul’a göre nafile itikâfın en az süresi bir gündür. İmam Ebû Yûsuf en az süreyi günün yarısından fazlası olarak belirlemiş, İmam Muhammed ise bir saati de yeterli görmüştür [K218].

İtikâftayken camide yaşam

İtikâftaki kişi camide yer, içer, uyur ve ihtiyaç duyduğu şeyleri mümkünse camide temin eder [K218] [P3]. İslam İlmihali, itikâf sırasında boş sözden kaçınmayı, Kur’an ve dinî kitaplar okumayı, temiz giyinip güzel koku sürünmeyi itikâfın adabı arasında sayar [P3].

Camiden ne zaman çıkılabilir?

Tuvalete gitmek, abdest almak ve gerektiğinde gusletmek gibi doğal ihtiyaçlar için camiden çıkılabilir [K218] [P3]. Bulunduğu camide cuma namazı kılınmıyorsa cuma namazı için başka bir camiye gidilebilir [K218] [P3]. Cenaze namazı için ise dışarı çıkılmaz [K218] [P3].

Kişi kendisine veya malına zarar geleceğinden korkarsa ya da camiden zorla çıkarılırsa, başka bir camiye geçmek üzere bulunduğu yerden ayrılabilir [K218] [P3].

İtikâfı bozan durumlar

Yukarıdaki zorunlu durumlar dışında camiden çıkmak itikâfı bozar [K218] [P3]. İslam İlmihali’ne göre itikâftaki kişinin eşiyle cinsel ilişkide bulunması itikâfı bozar; dokunma veya öpme sonucunda boşalma olması da itikâfı bozar. Uykuda ihtilam olmak ise itikâfı bozmaz [P3].