Oruçluyken ağız ve diş bakımı: diş fırçalamak, misvak, ağız spreyi, sakız

Diş fırçalamak ve diş macunu

Diş fırçalamak tek başına orucu bozmaz; ağzı boğaza su kaçırmadan çalkalamak da bozmaz [K01]. Fırçalarken macun ya da su boğaza kaçarsa oruç bozulur [K01].

Bu ihtimal yüzünden Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), dişlerin imsaktan önce veya iftardan sonra fırçalanmasını, gündüz fırçalanacaksa macunsuz fırçalanmasını uygun görür [K01] [P1].

Misvak kullanmak

Misvak ya da diş fırçası kullanmak orucu bozmaz ve oruçluya mekruh da sayılmaz [P2]. DİYK’nın 2005 tarihli kararı da diş fırçalamayı (misvak kullanmayı) hadislerde orucu bozmadığı bildirilen şeyler arasında anar [K07].

DİYK’ya göre bugün misvakın yerini diş fırçası almıştır; ağız ve diş sağlığına uygun herhangi bir ürünle temizlik yapmak abdestteki misvak sünnetini karşılar [K61].

Ağzı su ile çalkalamak

Su boğaza kaçmadığı sürece ağzı çalkalamak orucu bozmaz [K01] [P2]. Çalkaladıktan sonra ağızda kalan nemi tükürükle birlikte yutmak da orucu bozmaz [P2]. Aynı kaynak, genizden gelen akıntının yutulmasını da orucu bozmayanlar arasında sayar [P2]. Diyanet’in İslam İlmihali de kişinin ağzındaki tükürüğü yutmasının orucu bozmadığını belirtir [P3].

Balgam yutmak

Diyanet’in İslam İlmihali, ağıza gelen balgamı yutmayı orucu bozmayan şeyler arasında sayar [P3].

Ağız spreyi

Ağız kokusunu gidermek ya da diş ağrısını hafifletmek için ağza sıkılan sprey ve benzeri maddeler yutulup mideye ulaşırsa oruç bozulur [K02]. Yutulmadıkları sürece orucu bozmazlar [K02].

Sakız çiğnemek

DİYK’ya göre günümüzde üretilen sakızlarda ağızda çözülen katkı maddeleri vardır ve ne kadar dikkat edilse de bunların yutulmasından kaçınmak mümkün olmaz [K02]. Bu nedenle bu tür sakızları çiğnemek orucu bozar [K02].

Hangi sakızın orucu bozmayan türden olduğu bilinemediği için Kurul, oruçluyken sakız çiğnemekten genel olarak kaçınılmasını ister [K02].

Diş tedavisi, dolgu ve diş çektirmek

Diş tedavisi yaptırmak kendi başına orucu bozmaz [K03] [P1]. Tedavinin ağrısız geçmesi için yapılan uyuşturma iğnesi de beslenme amacı taşımadığından orucu bozmaz [K03]. Oruçluyken diş çektirmek de orucu bozmaz [P2].

Tedavi esnasında suyun, kanın ya da işlemde kullanılan bir malzemenin boğazdan aşağı gitmesi ise sonucu değiştirir: bu durumda oruç bozulur ve o gün kaza edilir. Ağız çalkalanırken yaşanan bir kaçma buna örnektir [K03] [P1].

Tedavinin zamanlaması ve oruçla ilgili sağlık sorularınız için diş hekiminize danışın.

Diş eti kanaması ve kanı yutmak

Diş ya da diş eti kanaması orucu bozmaz [K04] [P1]. Ancak kan, karıştığı tükürük kadar ya da ondan fazlaysa ve yutulursa oruç bozulur ve kaza gerekir [K04] [P1]. Tükürükten daha az olan kan dikkate alınmaz [K04].

Dişler arasında kalan yemek artığı

Dişlerin arasında kalan nohut tanesi büyüklüğündeki bir artığı yutmak orucu bozar ve yalnızca kaza gerektirir [K05] [P2]. Mideye ulaşmayacak kadar küçük kırıntıları yutmak ise orucu bozmaz [P2].

Yemeğin tadına bakmak

Oruç İlmihali, oruçlunun yağ, bal, çorba gibi şeylerin tadına bakmasını ve ağzında bir şey çiğnemesini mekruh sayar [P2]. Aynı kaynak, zorunluluk olduğunda annenin bebeği için yiyeceği ağzında yumuşatıp ona yedirebileceğini belirtir [P2]. Kaynakta bu konuda orucun bozulup bozulmadığına dair ayrı bir hüküm yer almaz.